- Biografia
- Prawnik, burmistrz i mąż
- Śmierć i dziedzictwo Rojasa
- Niezatarte dziedzictwo
- Praca
- Postacie z La Celestina
- Celestina
- Callisto
- Melibea
- Lucrecia
- Parmeno
- Sempronio
- Prostytutki Elicia i Areúsa
- Rodzice Melibei
- Propozycja pracy
- Struktura La Celestina
- Adaptacje La Celestiny w sztuce
Fernando de Rojas (1470-1541) był pisarzem pochodzenia hiszpańskiego, którego jedynym znanym dziełem jest La Celestina, słynne dzieło literackie powstałe w okresie od średniowiecza do renesansu. Nie ma zbyt wielu dokładnych danych dotyczących jego życia, jednak historycy starali się przekazać zainteresowanym niektóre aspekty jego życia.
Chociaż La Celestina przedstawia dialogiczne aspekty, w wielu przypadkach Fernando de Rojas nie jest zasadniczo uznawany za dramatopisarza, ponieważ w jego twórczości brakuje kilku ważnych elementów o charakterze dramatycznym.

Portret Fernando de Rojas. Źródło: Zobacz stronę autora, za pośrednictwem Wikimedia Commons
Powszechną sławę Rojasa daje okres, w którym toczyła się jego główna twórczość, od średniowiecza do renesansu. Ten aspekt sprawił, że narracja i opis środowisk i postaci sprytnie różniły się od tego, co było wówczas znane.
Z drugiej strony wiadomo, że Fernando był również znany jako wybitny prawnik, szczególnie w mieście Talavera de la Reina. Świadectwo o tych danych jest zachowane przez bezpośrednich potomków, co znajdujemy w Archiwum Miejskim wspomnianego miasta.
Biografia
Fernando de Rojas urodził się w Hiszpanii, a konkretnie w La Puebla de Montalbán-Toledo. Lata urodzenia to 1470 i 1473, dane nie są dokładne. Jak wspomniano powyżej, był pisarzem, a także wybitnym prawnikiem.
Pochodził z rodziny zamożnych Żydów, prześladowanych przez tzw. Inkwizycję, organizację utworzoną przez Kościół katolicki w celu ścigania tych, którzy myśleli inaczej, jeśli chodzi o religię.
Przeciwstawia się temu fakt, że niektórzy uczeni i profesorowie, tacy jak Nicasio Salvador Miguel z Uniwersytetu Complutense w Madrycie, twierdzą, że był synem szlachcica Garci García Ponce de Rojas i Catalina de Rojas.
Zgodnie z tym oświadczeniem Rojas nie był prześladowany przez inkwizycję, a integracja ze społeczeństwem i chrześcijaństwem pozwoliła mu służyć jako burmistrz. Inaczej to znaczy: będąc Żydem, nie mógłby sprawować tej i innych funkcji publicznych.
Studiował prawo na Uniwersytecie w Salamance, uzyskując tytuł Bachelor of Laws. Z prawie dziewięciu lat, które musiał spędzić w college'u, aby ukończyć studia, trzy z nich należało poświęcić na wydział sztuk pięknych, a on musiał podejść do klasyków pochodzenia łacińskiego i filozofii greckiej.

Popiersie La Celestiny. Źródło: Autor: Iniziar, za pośrednictwem Wikimedia Commons
Studiując i czytając wielkie klasyki swoich czasów, musiał być natchniony do napisania swojego słynnego dzieła. Data jego śmierci pochodzi z jego testamentu, który jest w rękach jego wnuka Hernando de Rojas i który ujawnia, że zmarł w 1541 r. W mieście Talavera de la Reina.
Prawnik, burmistrz i mąż
Po ukończeniu studiów Fernando de Rojas przeniósł się do Talavera de la Reina, miał 25 lat. Zmiana otoczenia pozwoliła mu postawić pierwsze kroki jako niedawny Bachelor of Laws. Inną przyczyną jego posunięcia był fakt, że w Puebla musiał płacić podatki na polecenie władz.
W Talavera Rojas zaczął wykonywać zawód prawnika i zyskiwać uznanie wśród tych, którzy korzystali z jego usług. W rękach ich potomków znajdują się protokoły, pokwitowania, wyroki i inna dokumentacja.
Dzięki pełnieniu funkcji prawnika zajmował różne stanowiska w służbie publicznej. Jest to rok 1538, kiedy zostaje burmistrzem miasta Talavera de la Reina, które z kolei należało do archidiecezji Toledo. Badacze zgadzają się z jego dobrymi wynikami jako radnego gminy.
W tym samym mieście Toledo poślubił Leonor Álvarez de Montalbán, córkę Álvaro de Montalbána, który w 1525 r. Został oskarżony jako Żyd. Z Leonorem miał czworo dzieci, trzy dziewczynki i chłopca.
Podobnie jak w przypadku większości jej życia, niewiele wiadomo o życiu małżeńskim i rodzinnym Rojas. Mało wiadomo, że z dzieci, które miał, najstarszy poszedł w jego ślady, wykonując również zawód prawnika i prawnika.
Śmierć i dziedzictwo Rojasa
Fernando de Rojas zmarł w mieście Talavera, w swojej rodzinnej Hiszpanii, w roku 1514, między 3 a 8 kwietnia.
Nigdy nie wspomniał o swoim dramatycznym dziele La Celestina. Mówi się, że żył życiem charakteryzującym się niepewnością tych, którzy są prześladowani przez system, który chce uciszyć myśli, idee i przekonania.
Jego praca jako prawnik i czysta praca na wielu publicznych stanowiskach, które zajmował, w tym na stanowisku burmistrza, sprawiły, że zyskał złą sławę. Zgodnie z postanowieniami testamentu (w posiadaniu członków rodziny) jego praca pozwoliła mu opuścić duży majątek.
Wiadomo, że po jego śmierci i deklaracji majątku wielu prawników i krytyków poświęciło się studiowaniu jego obszernej biblioteki. Jego żona odziedziczyła książki, które nie mają nic wspólnego z religią; podczas gdy synowi zostawił książki prawnicze.
Po jego śmierci żaden manuskrypt La Celestiny nie pojawił się w jego bibliotece, mimo że w chwili jego śmierci było około 32 reprodukcji tego dzieła.
To właśnie z powodu wspomnianego wcześniej autorstwo La Celestina było czasem przedmiotem dyskusji. Niektórzy uczeni zajmujący się tym dziełem twierdzą, że mógł go napisać poeta Juan de Mena lub pisarz Rodrigo de Cota, którym został specjalnie nagrodzony pierwszy akt tej historii.
Niezatarte dziedzictwo
Prawda jest taka, że nawet po jego śmierci Fernando de Rojas nadal jest tematem rozmów. Jeden, ponieważ niewiele wiadomo o jego życiu, a dwa, ponieważ jego jedyne znane dzieło nie zostało ujawnione przez niego samego, a jego autorstwo pozostaje wątpliwe.
Obecnie istnieje kilka instytutów i organizacji, które noszą imię tego pisarza. Jednym z najważniejszych w Hiszpanii jest Muzeum La Celestina, utworzone w 2003 roku w rodzinnym mieście Fernando, aby uhonorować jego i jego pracę.
Praca
Jak wspomniano w trakcie tworzenia tej pracy, prawnik i pisarz Fernando de Rojas jest znany tylko z dramatycznego dzieła La Celestina. Pochodzi z XVI wieku i jest również znany jako Comedia de Calisto y Melibea, a później jako Tragedia de Calisto y Melibea.

Komedia Calisto i Melibei. Źródło: Fernando de Rojas: Comedia de Calisto y Melibea, Burgos 1499, BNE, za pośrednictwem Wikimedia Commons
Pierwsza znana edycja komedii przypisywanej Rojasowi pochodzi z 1499 roku, za panowania katolickich monarchów Hiszpanii. Uważany jest za najpełniejsze odniesienie do tego, co później będzie szczytem narodzin teatru i współczesnej powieści.
Spektakl jest napisany w dialogach. Charakteryzuje się również związaniem z miłością. Został stworzony z myślą o łatwej kompresji. Jego postacie są bardzo szczegółowe, podobnie jak otoczenie, w którym ma miejsce, czyli uniwersytet. Wyróżnia się również w swoim piśmie za pomocą cytatów.
Rękopis okazał się tak doniosły, że został uznany za podgatunek komedii humanistycznej, której głównym celem jest lektura, a nie przedstawienie, to znaczy: nie został stworzony do odgrywania lub dramatyzowania. Wyróżnia się, ponieważ zajmuje się również bieżącymi problemami dotyczącymi treści i obfitymi zasobami ekspresyjnymi.
Postacie z La Celestina
Dialogi w tej pracy są między następującymi postaciami:
Celestina
Chociaż spektakl koncentruje się na romansie Calisto i Melibei, Celestina jest najbardziej atrakcyjną postacią. Charakteryzuje się przyjemnym i jednocześnie ekstrawaganckim, pełnym witalności i chciwości. Porusza ją chciwość i zaspokaja jej seksualny apetyt.
Być może najbardziej niezwykłą rzeczą jest to, że dokładnie zna psychologię każdej z postaci. Jednocześnie czuje, że jego głównym celem jest szerzenie przyjemności z relacji seksualnych.
Chociaż w młodości oferował usługi seksualne, później poświęca się randkom miłosnym. Poza tym oddaje swój dom prostytutkom do prowadzenia handlu. Jest inteligentna, manipulująca i doskonale radzi sobie z magią.
Callisto
Cyniczna i samolubna, to Callisto. Jego głównym celem jest zaspokojenie swoich cielesnych pragnień za wszelką cenę, niezależnie od tego, kogo wybierze jako pierwszy. Ignoruje wszystkie zalecenia swojego sługi dotyczące niebezpieczeństw, na które naraża się z powodu swojego zachowania.
W pierwszej scenie La Celestina zostaje odrzucony przez Melibeę, stąd zaczyna uosabiać szaloną i obsesyjną miłość. Później jego potrzeby się zmieniają i chce za wszelką cenę osiągnąć miłość do wspomnianej pani.
Melibea
To namiętna kobieta, której postawa odrzucenia Kallisto przeradza się w zdeterminowaną i zdeterminowaną miłość. Decyzje podejmuje na podstawie „tego, co powiedzą”, czyli tak zwanego sumienia społecznego, które zostało zaszczepione w niej od dziecka. Staje się ofiarą czarów Celestiny.
Chociaż kocha Callisto, jego uczucie jest bardziej prawdziwe, mniej szalone i jeśli lubisz mniej obsesji. Śmierć kochanka niepokoi ją emocjonalnie, moralnie i społecznie do tego stopnia, że postanawia odebrać sobie życie.
Lucrecia
Jest pokojówką Melibei i chociaż okazuje wstręt do Callisto, tak naprawdę ukrywa do niego swoją miłość. Czuje głęboką zazdrość do swojego pracodawcy za każdym razem, gdy kochanek mu serentuje. Daje się manipulować Celestiną; w głębi duszy czuje się winny śmierci kochanków.
Parmeno
Jest najbardziej ponurą postacią w sztuce, jest źle traktowany przez inne postacie. Poprzez swoją matkę Claudinę spotyka Celestinę i zaczyna doradzać swojej przyjaciółce Callisto o niebezpieczeństwach, na jakie jest narażony.
Odkłada na bok swoje zasady i wierność swojemu panu, zakochując się w jednym z uczniów Celestiny.
Sempronio
Jest chciwy i samolubny, traci szacunek i szacunek dla swoich panów. Jego postać jest portretem zerwania więzi między panami i sługami w średniowieczu. Ma romans z jedną z prostytutek Celestiny i wykorzystuje Calisto, by dalej podtrzymywać swoje wady.
Prostytutki Elicia i Areúsa
Są zazdrosnymi i złośliwymi postaciami, aw głębi swojego istnienia nienawidzą ludzi, a poprzez swoje „zawody” materializują zemstę na nich.
Elicia nic nie obchodzi, tylko twoja satysfakcja; podczas gdy drugi jest bardziej świadomy rzeczy. Chcą pomścić śmierć swoich kochanków.
Rodzice Melibei
Alisa, matka, nie ma bliskiego związku z córką, w pewnym sensie czuje do niej odrzucenie. Podczas gdy ojciec Pleberio, choć kocha swoją jedyną córkę, nie poświęca jej wiele czasu, a po jej śmierci jego życie jest zdruzgotane. Koniec pracy to wołanie o nieszczęście jego istnienia.
Propozycja pracy
La Celestina w swoich dialogach proponuje trzy propozycje lub zamiary. Pierwsza z nich ma na celu, zdaniem autora, zdemaskowanie zepsucia zdrady i nielojalności sług wobec ich panów, aby uzyskać to, czego chcą w życiu.
Po drugie, ostrzega przed szaleństwem miłości, a konkretnie tej, która została przekazana potajemnie, ponieważ kochankowie mieli już zaaranżowane małżeństwo. W średniowieczu nazywano ją „miłością dworską”. Miał na myśli ostrożność w stosunku do miłości, którą wyidealizował i która sprawiła, że stracił zdrowy rozsądek.
Wreszcie Fernando de Rojas obnaża ludzkie nieszczęścia poprzez ciągłą walkę między tym, co zostało pomyślane, odczuwane, powiedziane i zrobione. Ponadto przemiana przejściowa między średniowieczem a renesansem jest rozwijana przez takie cechy, jak:
Narodziny handlu, żądanie panów, aby ich panowie płacili mu za pracę lub służenie im. Zgodnie z tym La Celestina powstaje w ostatecznym i kluczowym dla historii kontekście społecznym, pozostawiając ślady do dnia dzisiejszego.
Struktura La Celestina
La Celestina, czyli po prostu Celestina, podzielona jest na dwie części poprzedzone prologiem opisującym spotkanie Calisto i Melibei. Pierwsza część odnosi się do pierwszej nocy miłości; udział Celestiny i służby, a jednocześnie śmierć całej trójki.
Druga część opowieści dotyczy zemsty; druga noc miłości między kochającymi się bohaterami. Obejmuje również śmierć Calisto, samobójstwo Melibei i ból, który Pleberio cierpi z powodu fizycznego zniknięcia jego córki.
Adaptacje La Celestiny w sztuce
Zdecydowanie La Celestina odegrała kluczową rolę w historii teatru, filmu i telewizji; musicali, tańca i malarstwa. Istnieją niezliczone adaptacje, które zostały wykonane w tej pracy, wśród których są wymienione:
W malarstwie nic więcej i nic mniej, jak Picasso wykonał w 1904 roku obraz, na którym pojawia się „La Alcahueta”, drugie imię nadane Celestinie. Jeśli chodzi o kino, Carlo Lizzani tworzy wersję tej pracy. W muzyce w 2008 roku wykonano wersję flamenco, natomiast w 1999 roku hiszpański piosenkarz i autor tekstów Javier Krahe wykonał premierę utworu Body of Melibea.
La Celestina, jedyne dzieło Fernando de Rojasa, które wystarczyło, aby został rozpoznany w świecie literatury iz każdym dniem nabiera coraz większego znaczenia.
