FRANCISCO, PRAWDZIWY KUZYN I RAMOS: BIOGRAFIA - HISTORIA - 2026

Francisco Primo de Verdad (1760-1808) uważany jest za jednego z prekursorów niepodległości Meksyku. Był pochodzenia kreolskiego, więc musiał stawić czoła prawom ogłoszonym przez Hiszpanów, które ograniczały jego możliwości zawodowe.

Ta dyskryminacja Kreolów, których było coraz więcej i którzy zdobyli wpływy polityczne i gospodarcze, była jedną z przyczyn narastających niepokojów w kolonii.

Źródło: AlejandroLinaresGarcia, źródło Wikimedia Commons

Inwazja napoleońska na Hiszpanię i późniejsza utrata korony przez Burbonów była wydarzeniem, które zapoczątkowało pierwsze propozycje samorządności w Meksyku. Primo de Verdad, jako Powiernik Rady Miasta Meksyku, był jednym z autorów propozycji utworzenia własnej Rady Zarządzającej dla tego kraju.

Ta pierwsza próba zakończyła się aresztowaniem jej bohaterów, w tym wicekróla i Primo de Verdada. Wkrótce jednak inicjatywa rozprzestrzeniła się na inne części kraju, rozpoczynając walkę o niepodległość.

Biografia

Francisco Primo de Verdad y Ramos urodził się w Lagos de Moreno, mieście w meksykańskim stanie Jalisco. Przybył na świat 9 czerwca 1760 r. Na farmie zwanej La Purísima Concepción. Oboje rodzice byli Hiszpanami, więc był Kreolem.

W pobliskich miastach, Aguascalientes i Santa María de los Lagos, nie było szkoły średniej, więc młody Francisco został wysłany do Mexico City, aby ukończyć szkolenie. Tam wstąpił do Royal College of San Ildefonso.

Później zdecydował się na studia prawnicze, które ukończył z wyróżnieniem. W tym czasie zaczął wchodzić w interakcje z ważnymi postaciami rady miejskiej stolicy, co ułatwiło mu zdobycie stanowiska powiernika. W strukturze administracyjnej Powiernicy zajmowali jedno z najważniejszych stanowisk.

W tym czasie Rada Miasta Meksyk liczyła 25 członków. Spośród nich 15 było radnych dożywotnich, którzy kupili lub odziedziczyli to stanowisko. Kolejnych 6 było honorowych, uzupełniając liczbę o dwóch burmistrzów i dwóch powierników.

Dyskryminacja kreolskich

Primo był, jak już wspomniano, synem Hiszpanów. W strukturze społecznej wicekrólestwa osoby urodzone w Nowej Hiszpanii przez hiszpańskich rodziców nazywano criollos. Ta klasa społeczna, choć często znajdowała się w dobrej sytuacji, miała zakaz zajmowania niektórych stanowisk.

Sytuacja pogorszyła się wraz z ustawami wydanymi przez Karola III, które dodatkowo ograniczyły możliwości Kreolów. Nie mieli między innymi dostępu do wysokich stanowisk w rządzie, wojsku czy duchowieństwie.

Według historyków reformy Karola III były korzystne dla metropolii, ale nie dla samych kolonii. Wszyscy władcy pochodzili z Hiszpanii, wyłącznie w celu wykorzystania jej bogactwa. Poza tym nie znali zwyczajów i sposobu rządzenia.

Wpływ Oświecenia

Primo de Verdad oprócz studiów prawniczych bardzo interesował się oświeceniem. Idąc za filozofami tego nurtu, doszedł do wniosku, że suwerenność powinna należeć do ludu.

Ze swojego stanowiska zaczął szerzyć te pomysły, które Hiszpanie nie lubili. Inkwizycja zaczęła nawet traktować go jak heretyka.

Poza tym zwrócił szczególną uwagę na wiadomości, które napłynęły ze Stanów Zjednoczonych wraz z ogłoszeniem niepodległości oraz z Francji, z ich rewolucją. Z tych wydarzeń zebrał także część swoich wyzwoleńczych i humanistycznych idei.

Napoleońska inwazja na Hiszpanię

W Hiszpanii miały miejsce wydarzenia, które znacząco wpłynęły na sytuację jej amerykańskich kolonii. Napoleon Bonaparte najechał kraj na początku 1808 roku i ustanowił swojego brata królem.

Abdykacje z Bayonne, które byłyby niemożliwe bez niezdarności Burbonów, spowodowały początek wojny w Hiszpanii, a jej konsekwencje wkrótce dotarły do ​​Vierreinato.

Tak więc informacja została opublikowana w czerwcu tego samego roku przez Gaceta de México. Utrata korony przez Carlosa IV i Fernando VII sprawiła, że ​​Meksykanie zaczęli okazywać uznanie swoim regidores, wielu z nich Kreolom.

Propozycja powołania Zarządu

Zarządy Rządowe były rozwiązaniem przyjętym w Hiszpanii przez walczących z inwazją. W ten sposób stworzyli szereg instytucji, które miały suwerenność na danym terytorium.

W Meksyku, nie chcąc uznać autorytetu Napoleona, wielu próbowało skopiować ten pomysł. Rada miejska stolicy, z Primo de Verdad jako jednym z jej ideologów, udała się do wicekróla 19 lipca 1808 roku, aby złożyć propozycję.

Polegało to na odrzuceniu abdykacji Burbonów, nie uznaniu autorytetu żadnego urzędnika przybyłego z Hiszpanii i tym, że wicekról nadal kierował rządem jako głowa Nowej Hiszpanii.

Iturrigaray, ówczesny wicekról, przyjął tę propozycję, sporządzoną przez Primo de Verdad i Azcárate. Postanowili wtedy zwołać walne zgromadzenie.

Spotkanie odbyło się 9 sierpnia. Wzięli w nim udział Audiencia, Rada Miejska, Arcybiskupstwo, inkwizytorzy i inne władze wicekrólestwa. Powód spotkania przedstawił Primo de Verdad.

Zgodnie z jego wykładem abdykacja prawowitego króla Hiszpanii oznaczała, że ​​„suwerenność powróciła do ludu”. Później przedstawił propozycję, którą już przyniósł namiestnikowi.

Reakcja na propozycję

Propozycja przedstawiona przez Primo de Verdad miała bezwzględne odrzucenie przez Royal Court. Podobnie przemówił inkwizytor Bernardo Prado y Ovejero, który stwierdził, że idea suwerenności ludu jest sprzeczna z doktryną Kościoła i nazwał go heretykiem Primo de Verdad.

Opowiadał się za nim wicekról, który przysięgał wierność Fernando VII i był przeciwny posłuszeństwu wobec junty Sewilli z siedzibą w Hiszpanii.

Obie strony coraz bardziej się sprzeczały. Zwolennicy Primo de Verdada uważali, że nadszedł czas na zdobycie samorządu, przy jednoczesnym zachowaniu hiszpańskiego króla jako najwyższej władzy. Ze swojej strony półwysepki odmówiły oddania części swoich uprawnień Kreolom.

To właśnie ci ostatni zorganizowali się, by zakończyć kryzys. Pod dowództwem właściciela ziemskiego Gabriela del Yermo zwolennicy audiencji królewskiej przygotowywali się do obalenia wicekróla.

Ostateczny cios nastąpił między 15 a 16 września. Tej nocy konspiratorzy zaatakowali pokoje wicekróla. Ten został schwytany, a rebelianci zaczęli represjonować wszystkich, którzy byli przychylni propozycji Rady Miejskiej.

Aresztowanie i śmierć

Iturrigaray został zastąpiony na stanowisku przez Pedro Garibaya, starszego generała, który stał się marionetką rebeliantów.

Pozostałymi więźniami byli Azcárate, opat Guadalupe i inny pomysłodawca tej propozycji, Primo de Verdad. Wszyscy byli przetrzymywani w celach należących do arcybiskupstwa w Mexico City.

4 października w jednej z tych cel znaleziono ciało Primo de Verdad. Niektórzy kronikarze podkreślają, że znaleziono go wiszącego na belce, chociaż inni twierdzą, że został znaleziony wiszący na dużym gwoździu wbitym w ścianę. Wreszcie nie brakowało tych, którzy twierdzili, że został otruty.

Wielu oskarżyło Hiszpanów o jego śmierć. Został pochowany w tabernakulum bazyliki Guadalupe.

Jego nieudana próba była jednak początkiem procesu, który miał doprowadzić do niepodległości kraju. W rzeczywistości pierwsze propozycje Hidalgo i Morelosa były bardzo podobne do propozycji Primo de Verdad.

Bibliografia

1. Cardona Boldó, Ramiro. Francisco Primo de Verdad. Uzyskane z relatosehistorias.mx
2. Delgado Álvaro. Kuzyn Prawdy, zapomniany bohater. Uzyskane z lavozdelnorte.com.mx
3. Ortuño, Manuel. Primo de Verdad y Ramos, Francisco (1760–1808). Uzyskane z mcnbiografias.com
4. Rodríguez O, Jaime E. Nowa Hiszpania i kryzys monarchii hiszpańskiej 1808. Odzyskany z jstor.org
5. Revolvy. Francisco Primo de Verdad y Ramos. Pobrane z revolvy.com
6. Florescano, Enrique. Patriotyzm kreolski, niepodległość i pojawienie się historii narodowej. Uzyskane z mty.itesm.mx