REWOLUCJA PLEBSU: PRZYCZYNY, KONSEKWENCJE, POSTACIE - HISTORIA - 2026

Rewolucja Comuneros było zbrojne powstanie w Virreina de Nueva Granada. Powstanie miało miejsce w 1781 r., Kiedy to Korona Hiszpańska uchwaliła serię praw, które doprowadziły do ​​wzrostu podatków dla mieszkańców kolonii.

Początkowo bunt został przeprowadzony przez najbardziej upośledzone warstwy społeczne, ale wkrótce się rozszerzył i uzyskał poparcie najbogatszych Kreolów. Ci ostatni, oprócz tego, że zostali dotknięci wzrostem stawek, również borykali się z problemem zdegradowania w wielu sferach społecznych w porównaniu z tymi, którzy przybyli z Hiszpanii.

José Antonio Galán - Źródło: Domingo Moreno Otero, nieokreślone

Członkowie społeczności mieli właśnie dotrzeć do Bogoty. Aby tego uniknąć, rząd wicekróla zgodził się z nimi negocjować i podpisał tzw. Kapitulacje Zipaquiry, w których przyjmował część żądań rebeliantów. Porozumienie to nie przekonało jednak powstańców, którzy kontynuowali bunt.

Kiedy sytuacja nieco się uspokoiła, władze Wicekrólestwa zignorowały kapitulacje i pojmały przywódców rewolucji. Jednak to powstanie jest uważane za jeden z pierwszych ruchów, które miały miejsce do uzyskania niepodległości.

Przyczyny

Pojawienie się Domu Burbonów na tronie hiszpańskim spowodowało szereg reform w całym jego imperium. Sytuacja gospodarcza Hiszpanii sprawiła, że ​​starali się uzyskać większą rentowność ze swoich terytoriów w Ameryce.

Poza tym Wicekrólestwo przeżywało momenty znacznego napięcia. Spowodowało to pewne powstania przed rewolucją komuneros, takie jak ta, która miała miejsce w Vélez w 1740 r. Lub powstanie kierowane przez Juana Ascencio Perdomo w Santafé w 1767 r.

Podatki

Główną przyczyną rewolucji komuneros było nałożenie nowych podatków i wzrost tych, które już obowiązywały. Reformy podatkowe narzucone przez Koronę Hiszpańską spowodowały, że ludność Nowej Granady musiała ponieść większe obciążenia podatkowe.

Rosnące stawki ograniczyły możliwości rozwoju. Wzrost podatków, takich jak podatek od alcabali, sprzedawców wyrobów tytoniowych i alkoholowych czy też marynarki wojennej Barlovento, postawił ich w gorszej sytuacji ekonomicznej.

Dotyczyło to nie tylko tych właścicieli. Na wzrost ucierpiały także robotnicy jednodniowi, rzemieślnicy i chłopi. W ich przypadku przyczyniło się to do nierówności, którą już doświadczyli.

Korona stworzyła postać administracyjną, aby zapewnić ściąganie podatków: Regenta Visitor. Do Nowej Granady wybrano Juan Francisco Gutiérrez de Piñeres. Jednym z jego pierwszych środków było odzyskanie podatku na rzecz Armada de Barlovento, który był pobierany od sprzedaży.

Podział społeczny na kreolski i półwyspowy

Reformy promowane przez Burbonów miały również na celu przywrócenie władzy metropolii. Nowe przepisy sprawiły, że Kreole zostali zastąpieni przez Hiszpanów z półwyspu na bardziej odpowiedzialnych stanowiskach.

Konsekwencje

Rewolucja wybuchła 16 marca 1781 roku w miejscowości El Socorro (Santander). Skargi na nowe podatki były ogólne i w tym środowisku Manuela Beltrán, producent cygar, przetrawił sklep z tytoniem, wykorzenił i złamał edykt ogłaszający podwyżkę stawek i opisał, jak je zapłacić.

Ten gest poparli mieszkańcy miasta. Krzycząc „Niech żyje król” i „Śmierć złemu rządowi”, obywatele stanęli przed burmistrzem stwierdzając, że nie zamierzają płacić żadnej składki.

Bunt szybko rozprzestrzenił się na pobliskie miasta, takie jak San Gil czy Charalá. Ostateczny impuls dało przylgnięcie do zamożnych klas regionu, także dotkniętych podatkami.

Pierwszymi liderami protestu byli Juan Francisco Berbeo i José Antonio Galán, którzy zorganizowali spotkanie pod nazwą „El Común”. Około 20 000 ludzi zaczęło maszerować w kierunku Bogoty, grożąc władzom wicekróla.

Kapitulacje Zipaquiry

W pobliżu Vélez rewolucjoniści natknęli się na małą kolumnę wojskową wysłaną z Santafe, aby ich powstrzymać. Jednak wojska rządowe nie były w stanie powstrzymać marszu comuneros. W międzyczasie Gutiérrez de Piñeres uciekł do Cartagena de Indias, aby szukać ochrony wicekróla.

Ze względu na bliskość członków społeczności władze Santafé powołały komisję negocjacyjną. Byli to burmistrz Eustaquio Galavís i arcybiskup Antonio Caballero y Góngora. Propozycja polegała na wstrzymaniu reformy podatkowej w zamian za nieprzyjmowanie kapitału.

26 maja 1781 r. Rozpoczęły się negocjacje. Członkowie wspólnoty przedstawili dokument z 36 warunkami lub kapitulacjami. Wśród warunków ekonomicznych znalazły się zniesienie i obniżenie podatków, wolność upraw czy wolny handel tytoniem.

Ponadto dokument zawierał również takie środki, jak ulepszenie dróg, aby osoby urodzone w Ameryce mogły wybrać wysokie stanowiska, zwrot solnisk mieszkańcom tubylców oraz inne reformy społeczne i kościelne.

Według historyków dyskusje były bardzo napięte, ale ostatecznie obie strony doszły do ​​porozumienia.

Podział wśród buntowników

Niektórzy historycy uważają, że kapitulacje Zipaquirá, nazwa nadana porozumieniu, stanowią pierwszy polityczny statut Nowej Granady i że był to pierwszy krok w kierunku odłączenia się od hiszpańskiej korony. Inni natomiast zwracają uwagę, że dokument pozostawił nietknięte tak ważne sprawy, jak tubylcza służebność.

Podpisanie kapitulacji wpłynęło negatywnie na armię gminy. Podczas gdy członkowie wyższych klas akceptują negocjacje, mniej uprzywilejowani okazywali nieufność.

Na czele tego drugiego sektora stał José Antonio Galán, który odmówił złożenia broni i starał się zwiększyć poparcie wśród robotników na farmach w pobliżu rzeki Magdalena.

Anulowanie kapitulacji

Czas pokazał, że nieufność Galána miała wiele powodów. Gdy ryzyko zdobycia stolicy przez rewolucjonistów zostało zażegnane, wicekról zignorował kapitulacje i wysłał batalion, aby stłumić bunt.

Comuneros zostali pokonani na początku 1782 roku. José Antonio Galán i reszta przywódców zostali aresztowani i straceni w Santafe de Bogotá. Ciało Galána zostało rozczłonkowane i rozprowadzone w głównych miastach jako przykład dla tych, którzy ośmielili się zbuntować.

Powstania w innych miejscach

Rewolucja plebsu odbiła się echem w innych częściach wicekrólestwa. W czerwcu 1781 roku wojska rządowe stłumiły bunt w Pasto. Podobnie, powstania miały miejsce w Neiva, Guarne, Tumaco, Hato de Lemos, Casanare i Mérida.

W Antioquia doszło również do buntów, na przykład członków społeczności Guarne, którzy domagali się wolności w uprawie tytoniu.

Główne postacie

Jak wspomniano powyżej, rewolucja rozpoczęła się od klas ludowych. Później dołączyli do nich członkowie sektorów lepiej usytuowanych społecznie, jak kupcy czy drobni rolnicy.

W miarę jak bunt narastał, swoje poparcie udzieliły również prestiżowe osobistości tamtych czasów oraz rdzenni mieszkańcy na czele z Ambrosio Pisco.

Manuela Beltran

Manuela Beltrán była tą, która wykonała gest, który zapoczątkował rewolucję comuneros. Na środku rynku, 16 marca 1781 r., W El Socorro, edykt, który zadekretował nowe stawki nałożone przez Koronę na ludność Wicekrólestwa, został wyrwany ze sklepu tytoniowego.

Jose Antonio Galán

Urodzony w Charalá, José Antonio Galán był bardzo skromnego pochodzenia i nie mógł nawet uczyć się w dzieciństwie. Według historyków był analfabetą i umiał tylko podpisywać.

Niewiele wiadomo o jego życiu, dopóki nie został jednym z przywódców komuneroskiej rewolucji. Po podpisaniu Kapitulacji Galán nie ufał intencjom władz Wicekrólestwa, więc próbował kontynuować walkę. Jednak został schwytany i powieszony 19 marca 1782 roku.

Juan Francisco Berbeo

Juan Francisco Berbeo Moreno pochodził z miasta, w którym rozpoczęła się rewolucja, El Socorro. Po wybuchu powstania został generalnym dowódcą plebsu.

Berbeo należał do elity miasta, choć niezbyt zamożnej. Kiedy wybuchł bunt, był jednym z radnych rady i został wybrany przez ludzi do jej przewodzenia.

Jako dowódca brał udział w negocjacjach, które doprowadziły do ​​kapitulacji Zipaquiry. W ramach umowy został wyznaczony na koregidora jurysdykcji El Socorro.

Kiedy rząd unieważnił kapitulacje, Berbeo został odwołany i aresztowany, chociaż w kolejnym procesie udało mu się nie zostać skazanym.

Juan Francisco Gutiérrez de Piñeres

Gutiérrez de Piñeres zajmował stanowisko Regenta Visitora podczas rewolucji komunistów. Liczba ta została stworzona przez Hiszpanów w celu kontrolowania płacenia nowych podatków. Oprócz samego istnienia tych opłat jedną z przyczyn buntu były okrutne metody ich pobierania.

Antonio Caballero i Góngora

Antonio Caballero y Góngora przyszedł na świat w Priego de Córdoba w Hiszpanii. Był katolickim arcybiskupem i wicekrólem Nowej Granady w latach 1782-1789.

Rewolucja comuneros miała miejsce, gdy Caballero y Góngora był arcybiskupem. Był członkiem komisji powołanej przez wicekróla do negocjacji z rebeliantami i według historyków był odpowiedzialny za przekonanie ich do zawarcia umowy. Comuneros uwierzyli mu na słowo i zgodzili się rozwiązać.

Wkrótce jednak wicekrólestwo zignorowało to porozumienie i nakazało schwytanie rewolucjonistów. Rok później Caballero został mianowany wicekrólem Nowej Granady.

Bibliografia

1. Społeczny zrobił. Powstanie komunalne z 1781 r. Otrzymane z socialhizo.com
2. Pérez Silva, Vicente. Rewolucja plebsu. Pobrane z banrepcultural.org
3. Córdoba Perozo, Jezus. Ludność Nueva Granada (1781). Uzyskane z queaprendemoshoy.com
4. Redaktorzy Encyclopaedia Britannica. Wspólny bunt. Pobrane z britannica.com
5. Encyklopedia historii i kultury Ameryki Łacińskiej. Comunero Revolt (Nowa Granada). Pobrane z encyclopedia.com
6. OnWar. Revolt of the comuneros (New Granada) 1781. Pobrane z onwar.com
7. Akademicki. Bunt Comuneros (Nowa Granada). Pobrane z enacademic.com
8. Wykonano dzisiaj. 1782: Jose Antonio Galan, dla buntu Komunerów. Pobrane z exectoday.com