MILEVA MARIĆ: BIOGRAFIA I WKŁAD DO TEORII WZGLĘDNOŚCI - BIOGRAFIE - 2026

Mileva Marić (1875–19489 była serbską matematyką i filozofką, najbardziej znaną z bycia pierwszą żoną Alberta Einsteina). Chociaż była jedną z pierwszych fizyków na świecie, jej wkład w naukę nie został jeszcze ustalony.

Jego rola w rozwoju pierwszych teorii rozwiniętych przez Einsteina, zwłaszcza teorii względności, wywołała wiele dyskusji w świecie naukowym. Z jednej strony, niektórzy uczeni twierdzą, że Marić zasługuje na takie same uznanie jak Einstein za teorie, ponieważ byli towarzyszami. Inny sektor twierdzi, że pomagała mężowi tylko w matematyce.

Zdjęcie Milevy Marić z 1912 roku. Źródło: za Wikimedia Commons.

Prawda o wkładzie Milevy w twórczość Einsteina prawdopodobnie nigdy nie zostanie poznana. Niektóre listy między Einsteinem i Mariciem są jedynym dowodem na to, że istniała współpraca między nimi, ale ich treść nie jest rozstrzygająca.

Oboje byli małżeństwem przez 16 lat, co zbiegło się z najbardziej produktywnymi latami Alberta Einsteina. Mileva, która była o trzy lata starsza od Niemki, była również znana ze swojego talentu muzycznego, matematycznego i fizycznego.

Biografia

Mileva urodziła się 19 grudnia 1875 roku w Titel, mieście w Wojwodinie (dzisiejsza Serbia), które było częścią Cesarstwa Austro-Węgierskiego. Była pierwszą córką małżeństwa Milosa Maricia i Mariji Ruzić. Mileva urodziła się ze zwichnięciem po lewej stronie biodra, które spowodowało, że utykała, odkąd nauczyła się chodzić.

Była pieszczotliwie znana jako Mica (czyt. „Mitza”) i przez całe życie mieszkała w różnych miejscach. To jego ojciec przed pójściem do szkoły po raz pierwszy nauczył go kilku pojęć matematycznych.

Będąc w liceum, Mileva wykazała zainteresowanie nauką francuskiego, ponieważ biegle władała językiem niemieckim i poprosiła o pozwolenie na uczęszczanie na zajęcia z fizyki, na które mogli brać udział tylko mężczyźni. W ten sposób Marić stała się jedną z pierwszych młodych kobiet z Austro-Węgier, które uczęszczały razem z mężczyznami na zajęcia z fizyki, co było dozwolone dopiero 13 lat później, w 1907 roku.

Aby dalej zdobywać wiedzę z fizyki i matematyki, w wieku 19 lat Mileva zdecydowała się przenieść do Szwajcarii, gdzie kobiety mogły studiować w pełnym wymiarze na uniwersytetach.

Małżeństwo z Einsteinem

W 1896 roku Mileva i Albert Einstein spotkali się na Politechnice w Zurychu, gdzie studiowali fizykę i matematykę. Mileva była najstarszą uczennicą (21 lat), a Albert najmłodszym (17 i pół roku) w sekcji VI A.

Od początku bardzo dobrze się dogadywali i wspólnie studiowali. Obaj mieli tę samą pasję do nauki i muzyki. Einstein odnosił się do Milevy jako Doxerl, co w niemieckim dialekcie było czułym sposobem na powiedzenie lalki.

Matka Einsteina od początku sprzeciwiała się związkowi między nimi, ponieważ Mileva pochodziła z serbskiego kościoła prawosławnego, a Albert był Żydem. Ponadto miał negatywną opinię o kobiecie starszej od mężczyzny i o utykaniu Milevy.

Rodzice Milevy również nie byli zbyt zadowoleni z jej związku z Einsteinem. Mileva zaszła w ciążę przed ślubem z młodym naukowcem. Kiedy jej rodzice dowiedzieli się o ciąży, nadal nie znali niemieckiego fizyka.

Pobrali się również w 1903 roku podczas ceremonii cywilnej w Bernie, kiedy Einstein skończył studia. Mieli troje dzieci. Lieserl Einstein urodziła się pierwsza, zanim się pobrali, ale jego życie jest nieznane. Mówi się, że zmarł rok po urodzeniu. Później, w 1904 i 1910 roku, urodzili się Hans Albert Einstein i Eduard Einstein.

Pierwsza ciąża nie pomogła Milevie w nauce. Wielokrotnie nie zdawał egzaminów końcowych i przestał się uczyć.

Rozwód

Mileva zaczęła wątpić w wierność Einsteina i oboje zaczęli żyć oddzielnie w 1914 roku. W końcu podejrzenia się potwierdziły i Einstein zaczął pojawiać się ze swoją kuzynką Elsą. Marić poświęcił się dwójce swoich dzieci i zapomniał o nauce.

W 1916 roku, odwiedzając swoje dzieci, Einstein wniósł o rozwód z załamaniem nerwowym Milevy. W lutym tego samego roku separacja została oficjalnie uznana. Częścią porozumienia było to, że jeśli Einstein otrzyma Nagrodę Nobla, Marić otrzyma nagrodę pieniężną.

Po rozwodzie Mileva spotykała się z Albertem przynajmniej raz w roku, aż naukowiec wyjechał do Stanów Zjednoczonych w 1933 roku. Następnie wymienili kilka listów podczas jego ostatnich lat życia.

Litery

W latach 1897–1905 Mileva i Einstein wymienili wiele listów, które umożliwiły udokumentowanie romansu między nimi. Listy stały się powszechnie znane dopiero w 1987 roku i przed nimi niewiele wiadomo o Milevie Marić.

Debata na temat wkładu Milevy w twórczość Einsteina zrodziła się z pojawienia się tych listów, dzięki którym niektórzy twierdzą, że Marić była stałym współpracownikiem i współautorem prac męża. Listy między nimi zostały opublikowane w dwóch książkach.

W niektórych listach Mileva omawia z mężem elektrodynamikę ciał w ruchu oraz interakcję światła na powierzchni przedmiotów; a w innym Albert odnosi się do pracy obu, kiedy mówi o teorii względności. W wielu z nich entuzjazm, jaki Mileva dzieli z Einsteinem dla postępu naukowego, jest niezwykły.

Śmierć

W 1947 roku stan zdrowia Milevy Marić zaczął się pogarszać, podobnie jak jej sytuacja finansowa. W tym roku upadła po wizycie u jednego z jej dzieci, co spowodowało, że została hospitalizowana po tym, jak została nieprzytomna.

W wieku 72 lat w maju 1948 r. Doznał udaru, który sparaliżował lewą stronę ciała. Zmarła trzy miesiące później, w sierpniu, sama w szpitalu.

W 1970 roku grób Milevy Marić został usunięty z cmentarza Northeim Friedhof w Zurychu. Powodem może być nieuiszczanie miesięcznych opłat cmentarnych. W 2004 r. Ponownie zidentyfikowano grób, w którym znaleziono Milevę Marić.

Wkład w teorię względności

Teoria względności została ujawniona przez Alberta Einsteina w 1905 roku. Do dziś nikt nie był w stanie przypisać Milevie Marić żadnego uznania ani zweryfikować jej wkładu w to badanie, które mówi o ruchu ciał.

W 1969 roku opublikowano biografię Maricia, w której stwierdzono, że odegrał on bardzo ważną rolę w sukcesie Einsteina. Niektórzy eksperci zbadali również listy, które Marić i Einstein przesłali sobie nawzajem, i twierdzą, że pokazują one, iż idee Milevy są podstawą nauki opracowanej przez Einsteina.

Najbardziej kontrowersyjna debata powstaje, którą promuje Abraham Joffe. Radziecki fizyk twierdził, że widział oryginalne dokumenty (w sumie trzy), które Einstein przedstawił na temat teorii względności. Według Joffe dokumenty te zostały podpisane jako Einstein-Marity, przy czym Marity była odmianą Marića w języku węgierskim. Ale tylko Einstein pojawia się w ostatnim poście.

Ponadto w listach Einstein pisze do Milevy o „naszej pracy nad ruchem względnym”.

Mileva zawsze milczała, ale w 1929 roku jedna z jej przyjaciółek, Milana Bota, napisała do gazety z prośbą o rozmowę z Mariciem, aby dowiedzieli się o narodzinach teorii względności, ponieważ Marić był w to zaangażowany.

Twierdzono również, że Mileva powiedziała matce, rodzicom chrzestnym i siostrze o wkładzie, jaki włożyła w pracę Einsteina. Jego syn Hans Albert stwierdził, że pamięta, jak jego rodzice pracowali razem.

Nagrody i inne prace

Po separacji Einsteina Mileva miała bardzo trudne życie. Poświęciła się opiece nad dwójką swoich dzieci i zapomniała o fizyce i matematyce. Marić przez pewien czas zajmował się również emeryturą i udzielał korepetycji, aby zaspokoić jego podstawowe potrzeby.

Znaczenie Milevy w świecie nauki nie zostało jeszcze ustalone, ale jej historia nie pozostała niezauważona. W 2005 roku została uhonorowana tablicą pamiątkową w swojej dawnej rezydencji w Zurychu. Jedna ze szkół w Titel, mieście, w którym się urodził, nosi jego imię.

Ponadto na cześć Maricia znajduje się kilka popiersi. W 2005 roku w jej rodzinnym liceum umieszczono popiersie. Również na Uniwersytecie Novi Sad znajduje się popiersie Maricia, aw Ohio w Stanach Zjednoczonych znajduje się kolejne w Serbskim Ogrodzie Kultury w Cleveland.

Sześćdziesiąt lat po jego śmierci tablica została umieszczona w domu, w którym znajdowała się klinika, w której zmarł w Zurychu.

Bibliografia

1. Alter, S. (2013). Sekretne ślady duszy Milevy Maric-Einstein. Pittsburg: Dorrance Publishing Co.
2. Claver, Ó., Mateu, A. i Ligero, S. (2018). Einstein Maric, nierozwiązane równanie. Odzyskany z metode.org
3. Krstić, D. (2004). Mileva i Albert Einstein: ich miłość i współpraca naukowa. Didakta.
4. Milentijević, R. (2010). Mileva Marić Einstein. Nowy Jork: United World Press.
5. Popović, M. (2003). W cieniu Alberta. Baltimore, Md .: The Johns Hopkins University Press.