BOLUS ŻYWNOŚCIOWY: GDZIE I JAK POWSTAJE, WYCIECZKA - ANATOMIA I FIZJOLOGIA - 2026

Bolus żywności jest substancją, która powstaje w procesie trawienia, gdy żywność jest odbierany przez gębowego i jest kruszony przez nich. Na tym etapie wyróżnia się również działanie różnych enzymów w ślinie, które pomagają w degradacji spożytej materii.

Podczas mielenia żywności zwiększa się stosunek powierzchni do objętości cząstek. Mając bardziej odsłoniętą powierzchnię, rozkład bolusa jest łatwiejszy i bardziej skuteczny dla kolejnych enzymów.

Bolus pokarmowy powstaje we wczesnych stadiach trawienia. Na zdjęciu można zobaczyć kompletny system, który organizuje przepływ pokarmu i umożliwia ekstrakcję składników odżywczych.
Źródło: Mariana Ruiz (wersja angielska); Użytkownik: Bibi Saint-Pol, Jmarchn (wersja hiszpańska, tłumaczenie użytkownika: AlvaroRG)

W miarę postępu procesu trawienia bolus ulega różnym zmianom we właściwościach. Zmiany te - spowodowane głównie trawieniem chemicznym i mechanicznym - są niezbędne do maksymalnego wydobycia składników odżywczych.

Kiedy bolus dociera do żołądka i łączy się z sokami trawiennymi, nazywa się go chymą. Podobnie, gdy treściwa pokarmowa miesza się z substancją z dwunastnicy w jelicie cienkim, staje się chyle.

Gdzie i jak powstaje bolus?

Jednym z najważniejszych tematów fizjologii zwierząt jest zrozumienie, w jaki sposób żywe istoty przetwarzają żywność i jak są w stanie wchłonąć składniki odżywcze z pożywienia. Jednym z początkowych etapów trawienia pokarmu jest tworzenie dużej porcji pokarmu.

U zwierząt odbiór pokarmu następuje przez przewód głowowy organizmu. Znajduje się on w czaszkowej części przewodu pokarmowego i zapewnia otwór na zewnątrz, umożliwiający wejście pokarmu. U ludzi żywność przyjmuje się ustami.

Przewód głowowy to grupa narządów utworzona przez wyspecjalizowane struktury do chwytania i połykania pokarmu. Części jamy ustnej lub zębów, ślinianki, jama ustna, język, gardło i inne związane z nimi struktury stanowią podstawowe elementy odbioru.

Kiedy pokarm wchodzi, jest miażdżony przez zęby, a materia miesza się z enzymami, które hydrolizują składniki. Tak powstaje bolus.

Mięsożerne i ptaki

W zależności od badanej grupy zwierząt, przewód głowowy ma adaptacje, które odpowiadają diecie członków. Na przykład duże, ostre kły i dzioby są adaptacjami przewodu głowowego odpowiednio u zwierząt mięsożernych i ptaków.

Ślina

Podczas tworzenia się bolusa ślina jest krytycznym elementem procesu. Dlatego zagłębimy się nieco bardziej w jego skład i działanie.

U ssaków - w tym ludzi - ślinę wydzielają trzy pary gruczołów ślinowych. Znajdują się one w jamie ustnej i są klasyfikowane według ich położenia na przyuszne, podszczękowe i podjęzykowe. Ta wydzielina jest bogata w enzymy, takie jak amylaza i lipaza.

Skład chemiczny śliny zależy od grupy i diety zwierzęcia. Na przykład niektóre zwierzęta mają toksyny lub antykoagulanty. U zwierząt żywionych krwią służą one do promowania przepływu płynów podczas procesu karmienia.

Oprócz wspomagania trawienia makrocząsteczek tworzących pożywienie, ślina działa jako lubrykant, który ułatwia proces połykania bolusa. Dodatkową pomoc stanowi również obecność śluzu (substancji bogatej w mucynę).

Wydzielanie śliny jest procesem koordynowanym przez spożywanie samego pożywienia. Bardzo ważną rolę w tej produkcji odgrywają również zmysły smaku i zapachu. Ślinianki wytwarzają ślinę pod wpływem bodźców z układu współczulnego i przywspółczulnego.

Podróżować

Gdy organizm zmiażdży pokarm zębami, a materia zostanie zmieszana ze śliną, następuje proces połykania lub połykania bolusa. W akordach - w tym ludzi - ten krok jest wspomagany obecnością języka.

Gardło i przełyk

Gardło to rurka łącząca jamę ustną z przełykiem. Kiedy bolus pokarmowy przechodzi przez ten kanał, uruchamia się szereg mechanizmów odruchowych, które pochodzą z przejścia zmielonego pokarmu do kanału oddechowego.

Przełyk jest strukturą odpowiedzialną za przewodzenie bolusa pokarmowego z przewodu głowowego do tylnych obszarów układu pokarmowego. U niektórych zwierząt transport ten jest wspomagany przez serię ruchów perystaltycznych z jamy ustnej lub gardła.

Inne zwierzęta mają dodatkowe struktury, które uczestniczą w przewodzeniu pokarmu. Na przykład u ptaków znajdujemy plon. Składa się z szerszego obszaru podobnego do worka, który jest używany głównie do przechowywania żywności.

Żołądek

Duża liczba zwierząt przeprowadza procesy trawienne bolusa pokarmowego w narządzie zwanym żołądkiem. Ta struktura pełni funkcję przechowywania i enzymatycznego trawienia pokarmu.

U kręgowców rozkład następuje w żołądku dzięki enzymowi zwanemu pepsyną i kwasowi solnemu. To silnie kwaśne środowisko jest niezbędne do zatrzymania aktywności enzymów.

Żołądek również uczestniczy w trawieniu mechanicznym, wykonując szereg ruchów, które przyczyniają się do mieszania pokarmu i preparatów żołądkowych.

W zależności od gatunku zwierzęcia, żołądek może występować w wielu formach, klasyfikowanych według liczby przedziałów na monogastryczne i dwubiegunowe. Kręgowce mają na ogół żołądki pierwszego typu z pojedynczym workiem mięśniowym. Żołądki z więcej niż jedną komorą są typowe dla przeżuwaczy.

U niektórych gatunków ptaków - i bardzo niewielu ryb - występuje dodatkowa struktura zwana żołądkiem. Ten organ ma bardzo silny i muskularny charakter.

Osoby połykają kamienie lub podobne pierwiastki i przechowują je w żołądku w celu ułatwienia mielenia pożywienia. W innych grupach stawonogów występuje struktura analogiczna do żołądka: prowentriculus.

Jelito cienkie

Po zakończeniu przejścia przez żołądek przetworzony materiał odżywczy kontynuuje podróż przez środkowy odcinek przewodu pokarmowego. W tej sekcji zachodzą zdarzenia wchłaniania składników odżywczych, w tym białek, tłuszczów i węglowodanów. Po wchłonięciu przechodzą do krwiobiegu.

Jedzenie opuszcza żołądek przez strukturę zwaną zwieraczem odźwiernika. Rozluźnienie zwieracza umożliwia przedostanie się przetworzonej żywności do pierwszej części jelita cienkiego, zwanej dwunastnicą.

Na tym etapie pH procesu zmienia się drastycznie, przechodząc od środowiska kwaśnego do zasadowego.

Dwunastnica

Dwunastnica jest stosunkowo krótkim odcinkiem, a nabłonek wydziela śluz i płyny z wątroby i trzustki. Wątroba jest producentem soli żółciowych, które emulgują tłuszcze i zwiększają pH przetworzonej żywności.

Trzustka wytwarza soki trzustkowe bogate w enzymy (lipazy i karbohydrazy). Ta wydzielina bierze również udział w neutralizacji pH.

Jejunum i jelito kręte

Następnie znajdujemy jelito czcze, któremu również przypisuje się funkcje wydzielnicze. W tej drugiej części jelita cienkiego następuje wchłanianie. Ta ostatnia, jelito kręte, skupia się na wchłanianiu składników odżywczych.

Jelito grube

W jelicie grubym nie występuje wydzielanie enzymów trawiennych. Wydzielanie substancji koncentruje się głównie na produkcji mucyny.

Okrężnica (termin używany w odniesieniu do jelita grubego) wykonuje szereg ruchów, podczas których półstały materiał pochodzący z jelita cienkiego może mieszać się z wydzielinami okrężnicy.

Uczestniczą w nim również mikroorganizmy żyjące w tym regionie (te, które przeżywają ekstremalne warunki przejścia przez żołądek).

Pokarm może pozostawać w okrężnicy przez dłuższy czas, średnio od 3 do 4 godzin. Tym razem sprzyja procesom fermentacji przez mikroorganizmy. Zwróć uwagę, jak ci mali mieszkańcy kompensują brak enzymów hydrolitycznych w okrężnicy.

Bakterie uczestniczą nie tylko w procesach fermentacji; uczestniczą także w produkcji witamin dla organizmu żywiciela.

Defekacja

Po fermentacji i rozkładzie innych składników jelito grube wypełnia się materią, która nie została strawiona. Ponadto kał jest również bogaty w bakterie i komórki nabłonka. Charakterystyczny kolor stolca przypisuje się pigmentowi urobilinie, pochodnej bilirubiny.

Nagromadzenie stolca w odbytnicy stymuluje szereg receptorów, które wspomagają proces wypróżniania. U ludzi ciśnienie w układzie powinno wynosić około 40 mmHg, aby stymulować odruch wypróżniania. W końcu stołek wychodzi z otworu odbytu. Na tym ostatnim etapie dochodzi do kulminacji trasy podania bolusa pokarmowego.

Różnice z chymem

Gdy bolus przemieszcza się w dół układu pokarmowego, podlega serii zmian fizycznych i chemicznych. W wyniku tych modyfikacji nazwa częściowo przetworzonej substancji spożywczej zmienia swoją nazwę. Jak wspomnieliśmy, bolus pokarmowy składa się z mieszanki pokarmu z enzymami żołądkowymi i śluzem.

Kiedy bolus pokarmowy dociera do żołądka, miesza się z większą liczbą enzymów i kwaśnymi sokami żołądkowymi narządu. W tym momencie bolus nabiera półpłynnej konsystencji przypominającej pastę i nazywa się go chymem.

Różnice z chyle

Chyme podąża ścieżką, którą znamy. Wchodząc do pierwszej części jelita cienkiego, dwunastnicy, miesza się z wieloma podstawowymi substancjami chemicznymi. Na tym etapie trawienia powstaje płynna mieszanina, którą nazwiemy chyle.

Zwróć uwagę, że terminologia bolusa pokarmowego, chyme i chili, ma na celu opisanie przejścia pokarmu na różnych etapach trawienia, a nie do różnych składników. Jest to tymczasowe zróżnicowanie.

Bibliografia

1. Anta, R. i Marcos, A. (2006). Nutriguía: podręcznik żywienia klinicznego w podstawowej opiece zdrowotnej. Complutense redakcyjne.
2. Arderiu, XF (1998). Biochemia kliniczna i patologia molekularna. Przywróć.
3. Eckert, R., Randall, R., & Augustine, G. (2002). Fizjologia zwierząt: mechanizmy i adaptacje. WH Freeman & Co.
4. Hickman, CP, Roberts, LS, Larson, A., Ober, WC i Garrison, C. (2001). Zintegrowane zasady zoologii. McGraw-Hill.
5. Hill, RW, Wyse, GA, Anderson, M. i Anderson, M. (2004). Fizjologia zwierząt. Sinauer Associates.
6. Rastogi, SC (2007). Podstawy fizjologii zwierząt. New Age International.
7. Rodríguez, MH i Gallego, AS (1999). Traktat żywieniowy. Wydania Díaz de Santos.