WSPÓŁCZULNY UKŁAD NERWOWY: BUDOWA, FUNKCJE - NEUROPSYCHOLOGIA - 2026

Współczulny układ nerwowy (SNS) stanowi część autonomicznego układu nerwowego, oraz dopełnienie układ przywspółczulny. Odpowiada głównie za aktywację typu reakcji znanej jako „walcz lub uciekaj”, która pojawia się, gdy mamy do czynienia z potencjalnie niebezpiecznym lub zagrażającym bodźcem.

Podobnie jak reszta składników ludzkiego układu nerwowego, SNS działa za pośrednictwem szeregu połączonych ze sobą neuronów. Większość z tych, które ją tworzą, są zwykle uważane za część obwodowego układu nerwowego, chociaż niektóre mogą być również osadzone w ośrodkowym.

Oprócz tych neuronów SNS składa się również z kilku zwojów, które łączą część tego samego obecną w rdzeniu kręgowym z bardziej obwodowymi elementami. To połączenie zachodzi poprzez pewne interakcje chemiczne znane jako synaptyczne.

W tym artykule przyjrzymy się zarówno głównym składnikom ośrodkowego układu nerwowego, jak i jego najważniejszym funkcjom. Podobnie, zobaczymy również, jakie są ich różnice z przywspółczulnym układem nerwowym, drugą częścią układu autonomicznego.

Struktura

Współczulny układ nerwowy jest zwykle podzielony na dwa obszary: neurony presynaptyczne (lub przedwojowe), które znajdują się w rdzeniu kręgowym, oraz neurony postsynaptyczne lub postganglioniczne. Te ostatnie znajdują się w kończynach i na obrzeżach ośrodkowego układu nerwowego.

Najważniejszą częścią SNS są synapsy, przez które łączą się jego neurony. W tych, które łączą je ze zwojami współczulnymi, uwalniana jest substancja znana jako acetylocholina, przekaźnik chemiczny, który aktywuje nikotynowe receptory acetylocholiny w neuronach postganglionowych.

W odpowiedzi na ten bodziec neurony postganglionowe uwalniają głównie norepinefrynę, substancję odpowiedzialną za aktywację organizmu, która może powodować wytwarzanie adrenaliny w rdzeniu nadnerczy, jeśli jest ona utrzymywana w organizmie przez długi czas.

Neurony przedwojowe powstają w okolicy terakolędźwiowej rdzenia kręgowego, zwłaszcza między kręgami T1 i T3. Stamtąd wędrują do zwojów, zwykle do zwojów przykręgowych, gdzie tworzą synapsę z neuronem postganglionowym.

Ten drugi typ neuronu jest znacznie dłuższy i przemieszcza się od zwojów do reszty ciała. Istotne jest, aby dotarły do ​​wszystkich zakamarków, ponieważ SNS odgrywa bardzo ważną rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu.

Organizacja SNS

Współczulny układ nerwowy rozciąga się od klatki piersiowej do kręgów lędźwiowych; i ma połączenia ze splotami klatki piersiowej, brzucha i miednicy. Jego nerwy wychodzą ze środka rdzenia kręgowego, w jądrze środkowo-bocznym bocznej szarej kolumny.

Tak więc zaczyna się od pierwszego kręgu piersiowego kręgosłupa i uważa się, że rozciąga się do drugiego lub trzeciego kręgu lędźwiowego. Ponieważ jego komórki zaczynają się w odcinku lędźwiowym i piersiowym kręgosłupa, mówi się, że SNS ma przepływ piersiowo-lędźwiowy.

Ścieżka aksonu

Aksony neuronów, które są częścią SNS, opuszczają rdzeń kręgowy przez korzeń brzuszny. Stamtąd przechodzą blisko zwoju czuciowego, gdzie stają się częścią przedniej gałęzi nerwów rdzeniowych.

Wkrótce jednak są od nich oddzielone łącznikami białych gałęzi, których nazwy pochodzą od grubych warstw mieliny pokrywających każdy akson. Stamtąd łączą się ze zwojami przykręgosłupowymi lub zwojami przedkręgowymi. Oba rozciągają się na boki rdzenia kręgowego.

Aby dotrzeć do docelowych gruczołów i narządów, aksony muszą pokonać duże odległości w całym ciele. Wiele aksonów przekazuje informacje przez synapsy do drugiej komórki, łącząc się z dendrytami tej komórki. Te drugie komórki następnie wysyłają wiadomość do miejsca docelowego.

Aksony nerwów presynaptycznych kończą się w zwojach przykręgowych lub w zwojach przedkręgowych. Istnieją cztery różne ścieżki, które te aksony mogą obrać, zanim dotrą do celu; ale we wszystkich przypadkach wchodzą do zwoju przykręgowego na poziomie ich nerwu rdzeniowego, z którego pochodzą.

Następnie mogą albo synapsa w tym zwoju, wznieść się do zwoju górnego, zejść do zwoju przykręgowego, który znajduje się w niższej pozycji lub zejść do zwoju przedkręgowego i tam synapsy z komórką postsynaptyczną.

Komórki postsynaptyczne po otrzymaniu informacji aktywują efektory, z którymi są połączone; na przykład gruczoł, mięsień gładki… Ponieważ zwoje przykręgowe i przedkręgowe znajdują się blisko rdzenia, neurony presynaptyczne są znacznie krótsze niż neurony postsynaptyczne.

Inne trasy

Wyjątkiem od wymienionych wyżej szlaków neuronalnych jest współczulna aktywacja rdzenia nadnerczy. W tym przypadku neurony presynaptyczne przechodzą przez zwoje przykręgowe; lub przez przedkręgowy. Stamtąd łączą się bezpośrednio z tkankami nadnerczy.

Tkanki te składają się z komórek, które mają cechy podobne do neuronów. Aktywowane w wyniku działania synapsy uwalniają swój neuroprzekaźnik, adrenalinę, bezpośrednio do krwiobiegu.

W SNS, podobnie jak w innych obszarach obwodowego układu nerwowego, synapsy te powstają w miejscach zwanych zwojami nerwowymi. Należą do nich również zwoje szyjne, które wysyłają aksony do narządów głowy i klatki piersiowej, oraz zwoje trzewne i krezkowe (które kierują je do żołądka i narządów obwodowych).

Przekazywanie informacji

W SNS informacje są przekazywane w różnych narządach w sposób dwukierunkowy. Zatem wiadomości eferentne mogą powodować zmiany w różnych częściach ciała jednocześnie; na przykład przyspieszając tętno, zmniejszając ruchomość jelita grubego lub rozszerzając źrenice.

Z drugiej strony, aferentny szlak zbiera informacje z różnych części ciała i przekazuje je do SNS, gdzie będzie używany do modulowania odpowiedzi i produkcji hormonów, takich jak noradrenalina.

cechy

Współczulny układ nerwowy jest odpowiedzialny za regulację wielu mechanizmów homeostatycznych w organizmach żywych. Aksony SNS aktywują tkanki w prawie każdym układzie ciała, dbając o funkcje tak różnorodne, jak rozszerzenie źrenic czy funkcja nerek.

Jednak SNS jest najbardziej znany ze swojej reakcji na stres, popularnie zwanej „stanem walki lub ucieczki”. Techniczną nazwą tej sytuacji aktywacji ciała jest „reakcja współczulno-nadnerczowa organizmu”.

Na poziomie neuronalnym, podczas tej odpowiedzi, przedwojenne włókna współczulne kończące się w rdzeniu nadnerczy wydzielają acetylocholinę. W ten sposób, oprócz noradrenaliny, w mniejszym stopniu, aktywowane jest duże wydzielanie adrenaliny (znanej również jako epinefryna).

Ta wydzielina działa głównie w układzie sercowo-naczyniowym, jest regulowana bezpośrednio przez impulsy przekazywane przez współczulny układ nerwowy, a pośrednio przez katecholaminy uwalniane przez rdzeń nadnerczy.

Wpływ na organizm

Współczulny układ nerwowy odpowiada za aktywację organizmu, aby był gotowy do działania, szczególnie w sytuacjach, które stwarzają ryzyko dla dobrego samopoczucia lub przeżycia. Odpowiada również za pomoc w przebudzeniu, regulując w ten sposób część cyklu snu i czuwania.

Te receptory znajdują się w całym organizmie, ale są hamowane i regulowane przez receptory beta-2 adrenergiczne, które są stymulowane przez adrenalinę. Te ostatnie znajdują się w mięśniach, sercu, płucach i mózgu.

Końcowym efektem całego tego procesu jest przejście krwi z organów, które nie są niezbędne do natychmiastowego przeżycia, do tych, które są zaangażowane w intensywną aktywność fizyczną. W ten sposób organizm przygotowuje się do stawienia czoła niebezpieczeństwu lub do ucieczki przed nim.

Uczucie

Większość skutków wywoływanych przez współczulny układ nerwowy występuje na poziomie nieświadomości. Dlatego, z wyjątkiem najbardziej ekstremalnych przypadków, bardzo trudno jest uświadomić sobie, że jest aktywowany. Między innymi regulowane są funkcje jelit, zwiększa się częstość akcji serca i zwiększa się napięcie mięśni.

Jednak czasami dochodzi do odczuwalnych skutków na poziomie świadomości, związanych z aktywnością ośrodkowego układu nerwowego. Dlatego w chwilach zagrożenia można zauważyć uczucie pustki w żołądku, gorąco na skórze, suchość w ustach lub myśl, że czas płynie wolniej.

Wszystkie te odczucia są tylko efektem ubocznym przygotowań organizmu do ucieczki lub walki z niebezpieczeństwem, które może być zarówno realne, jak i wyobrażone. Jeśli ta reakcja organizmu trwa przez długi czas, mogą pojawić się problemy, takie jak chroniczny stres lub niepokój.

Jednak funkcja SNS jest niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania organizmu i przetrwania gatunku ludzkiego. Dlatego jest to jeden z układów ciała, którego działanie jest najsilniejsze na całym ciele.

Związek z przywspółczulnym układem nerwowym

Współczulny układ nerwowy: rozszerzenie źrenicy, zahamowanie produkcji śliny, rozszerzenie mięśni szkieletowych, pobudza wydzielanie śliny, rozszerza oskrzela, przyspiesza bicie serca, stymuluje wydzielanie glukozy, hamuje pracę trzustki, hamuje motorykę jelit, obkurcza odbytnicy, hamuje pracę nadnerczy, hamuje pęcherz moczowy, sprzyja skurczom pochwy i sprzyja wytryskowi.

SNS jest tylko jednym z dwóch elementów autonomicznego układu nerwowego i nie mógłby pełnić swoich funkcji bez pomocy układu przywspółczulnego. Oba mają praktycznie przeciwny wpływ na organizm. W tej sekcji zobaczymy, jakie są główne różnice między nimi.

„Walcz i uciekaj” vs. „Odpoczynek i trawienie”

Widzieliśmy już, że SNS odpowiada za przygotowanie ciała na sytuację, w której musi stawić czoła wszelkiego rodzaju zagrożeniom. Z drugiej strony przywspółczulny układ nerwowy jest odpowiedzialny za aktywność organizmu w momentach, gdy wszystko idzie dobrze.

Tak więc, gdy w pobliżu nie ma niebezpieczeństwa, organizm stara się oszczędzać energię, gdy jest to konieczne. W ten sposób zadba o trawienie pokarmu, wykorzystanie składników odżywczych do odbudowy organizmu, a po prostu odpocznie i zrelaksuje.

Szlaki neuronowe

Jedną z najważniejszych cech SNS jest to, że jego neurony poruszają się po stosunkowo krótkiej ścieżce. W ten sposób są w stanie bardzo szybko aktywować narządy efektorowe, aby móc odpowiednio zareagować na grożące niebezpieczeństwo.

W przeciwieństwie do tego, neurony w przywspółczulnym układzie nerwowym podróżują znacznie dłuższą drogą i znacznie wolniej. Dzieje się tak, ponieważ nie jest konieczne, aby narządy efektorowe reagowały tak szybko, ponieważ gdy jest aktywowany, w środowisku nie ma zagrożenia.

Odpoczynek vs. Aktywacja

SNS jest głównym odpowiedzialnym za aktywację organizmu, gdy człowiek musi wykonać prawie każdy rodzaj czynności. Tym samym jego hormonalne wydzieliny budzą nas rano, powodują podniecenie seksualne, aktywizują nas do ćwiczeń …

Z drugiej strony przywspółczulny układ nerwowy jest odpowiedzialny za pośrednictwo, gdy ciało wymaga rozluźnienia. Z tego powodu jest głównym odpowiedzialnym za regulację cykli snu, trawienia, odpoczynku i odpoczynku.

Ogólna reakcja organizmu

Podsumowaniem aktywności współczulnego układu nerwowego może być wzrost napięcia i aktywności organizmu. Zatrzymuje się trawienie i wydalanie, mięśnie napinają się, a uwaga gwałtownie wzrasta. Wszystko to sprawia, że ​​jesteśmy gotowi do działania.

Wręcz przeciwnie, gdy aktywuje się przywspółczulny układ nerwowy, organizm wchodzi w stan głębokiego relaksu. Trudniej jest nam się skoncentrować, wzrasta priorytet przetwarzania składników odżywczych, nasze mięśnie rozluźniają się i ogólnie czujemy się dużo spokojniejsi.

Ważne jest, aby zachować odpowiednią równowagę między tymi dwoma systemami, aby organizm mógł prawidłowo funkcjonować. Jednak z powodu problemów, takich jak chroniczny stres, brak snu czy niepokój, coraz więcej osób cierpi na nadmierną aktywację SNS.

wniosek

Współczulny układ nerwowy to złożona sieć neuronów, która przebiega przez całe nasze ciało i pełni w nim bardzo ważną funkcję. Jest to jeden z najbardziej podstawowych elementów ciała spośród wszystkich istniejących.

Bez współczulnego układu nerwowego istoty ludzkie nie byłyby w stanie odpowiednio reagować na niebezpieczeństwa i nie bylibyśmy w stanie przeżyć. Dlatego jego badanie i opieka mają ogromne znaczenie.

Bibliografia

1. „Sympathetic Nervous System” w: PubMed Health. Pobrane: 28 lipca 2018 z PubMed Health: ncbi.nlm.nih.gov.
2. „Sympathetic Nervous System” w: Science Daily. Pobrane: 28 lipca 2018 z Science Daily: sciencedaily.com.
3. „Parasympathetic vs. Sympathetic Nervous System ”w: Diffen. Pobrane: 28 lipca 2018 z Diffen: diffen.com.
4. „Sympathetic Nervous System” w: Britannica. Pobrane: 28 lipca 2018 z Britannica: britannica.com.
5. „Sympathetic Nervous System” w: Wikipedia. Pobrane: 28 lipca 2018 z Wikipedii: en.wikipedia.org.